نذر فرهنگی

بسم الله الرحمن الرحیم

نذر فرهنگی و انفاقات معنوی

همه مسلمین با آموزه ای زیبا به نام «نذر» و «نذری دادن» آشنایند. نوعی معاهده بین انسان و خدا؛ بدین شکل که مثلا اگر خداوند فلان مشکل مرا حل نماید من نیز در برابر، فلان کار را انجام می دهم و یا مثلا با خدای خود عهد می نمایم که هر ساله فلان کار را انجام دهم و یا …

اما نکته قابل توجه این است که اکثر ما گمان داریم نذر تنها در مورد یکسری امور مادی نظیر اطعام گروهی از مردم [که شاید حتی اصلا گرسنه نیز نباشند] یا قربانی کردن و …. معنا یافته و در امور معنوی قابل اجرا نمی باشد.

گمانی نادرست و بسیار دور از واقع!

از نظر نگارنده  که با روایت فراوانی از اهل بیت علیهم السلام آشناست نذر نه تنها در مادیات خلاصه نمی شود بلکه بزرگترین نذرها می تواند نذرهای معنوی و فرهنگی باشد.

برای مثال  کدام نذر می تواند برتر و ارزشمند تر از نذر تامین مخارج تربیت روحی یک انسان و هدایت او و یا  خرج کردن در مسیر تبلیغ و توسعه آموزه های انسان ساز دین و نشر فرمایشات معصومین علیهم السلام  بوده و تنه به تنه آن بزند؟

کافی است برای اثبات این مدعی ابتدا به روایات زیر و سپس به مزیتهای نذر فرهنگی نسبت به نذور مادی که در انتهای این نوشتار آمده است توجه فرمایید:

قال رسول الله صلی الله علیه و آله:

یا علیُّ لَاَنْ یَهدِیَ اللهُ بِکَ رَجُلاً واحداً خَیرٌ لَکَ مِمّا طَلَعَتْ عَلَیهِ الشَّمسُ

«ای علی! اگر خداوند متعال به سبب تو تنها یک نفر را هدایت نماید برای تو از هر آنچه خورشید بر آن می تابد بهتر است»

(بحارالانوار، ج۲، ص۱۷)

*********

امام صادق علیه‌السلام می‌فرماید:

مُعَلّمُ الخَیرِ تَستَغفِرُ لَهُ دَوابُّ الارضِ و حِیتانُ البَحرِ وَ کُلُّ صَغیرَةٍ و کَبیرةٍ فِی اَرضِ اللهِ و سَمائِه[۱]

«برای تعلیم دهنده خوبیها، تمام جنبندگان روی زمین ماهیان دریا و هر موجود کوچک و بزرگی که در آسمان و زمین است طلب آمرزش می‌کنند.»

*******

َ قَالَ الْحُسَیْنُ بْنُ عَلِیٍ‏:

فَضْلُ کَافِلِ یَتِیمِ آلِ مُحَمَّدٍ الْمُنْقَطِعِ عَنْ مَوَالِیهِ النَّاشِبِ فِی رُتْبَةِ الْجَهْلِ یُخْرِجُهُ مِنْ جَهْلِهِ وَ یُوضِحُ لَهُ مَا اشْتَبَهَ عَلَیْهِ عَلَى فَضْلِ کَافِلِ یَتِیمٍ یُطْعِمُهُ وَ یَسْقِیهِ کَفَضْلِ الشَّمْسِ عَلَى السُّهَا

امام حسین علیه السلام می فرماید:

 فضیلت کسی که  یتیم آل محمد – یعنی آنکه از امامان و سرپرستان معنوی خویش جدا افتاده و در نادانی و جهالت قرار گرفته-  را سرپرستی می کند و او را از ضلالت و نادانی به سوی نور خارج ساخته و اشتباهات او را از بین می برد نسبت به فضیلت کسی که یتیمی را اطعام نموده واو را سیراب سازد؛

مانند فضیلت خورشید است بر ستاره سها [که ستاره ای بسیار کوچک و کم نور است]

(الإحتجاج على أهل اللجاج/ج‏۱ / ص ۱۶)

***************************

رَسُولُِ اللَّهِ صلی الله آله‏:

 أَشَدُّ مِنْ یُتْمِ الْیَتِیمِ الَّذِی انْقَطَعَ عَنْ أُمِّهِ وَ أَبِیهِ یُتْمُ یَتِیمٍ انْقَطَعَ عَنْ إِمَامِهِ وَ لَا یَقْدِرُ عَلَى الْوُصُولِ إِلَیْهِ وَ لَا یَدْرِی کَیْفَ حُکْمُهُ فِیمَا یُبْتَلَى بِهِ مِنْ شَرَائِعِ دِینِهِ أَلَا فَمَنْ کَانَ مِنْ شِیعَتِنَا عَالِماً بِعُلُومِنَا وَ هَذَا الْجَاهِلُ بِشَرِیعَتِنَا- الْمُنْقَطِعُ عَنْ مُشَاهَدَتِنَا یَتِیمٌ فِی حَجْرِهِ أَلَا فَمَنْ هَدَاهُ وَ أَرْشَدَهُ وَ عَلَّمَهُ شَرِیعَتَنَا کَانَ مَعَنَا فِی الرَّفِیقِ الْأَعْلَى ‏(الإحتجاج على أهل اللجاج/ج‏۱ / ص ۱۶)

نبی اکرم صلی الله علیه و آله می فرماید:

«سخت تر و شدید تر از یتیمیِ آنکه پدر و مادر خود را از دست داده است یتیمیِ کسیست که از امام زمان خود جدا گشته و قادر به رسیدن به او نیست و نمی داند که تکالیف او در مورد احکام وامور دینی اش چیست؛

آگاه باشید:

هر گاه یکی از شیعیان ما که به علوم ما دانا ست و این یتیم نادان و جاهل نسبت به آموزه های ما در تحت سرپرستی و در دسترس اوست  او را هدایت نموده و ارشاد نماید و آموزه های دین  را به او بیاموزد

در روز قیامت در جوار ما  و در رفیق اعلی خواهد بود»

و دهها روایت دیگر که جهت اختصار از ذکر آنها خود داری می شود.

البته لازم به ذکر است که بی تردید فرقی بین آنکه خود مستقیما اقدام به هدایت دیگران می کند و آن که هزینه های این اقدام ارزشمند و بی بدیل را تقبل نموده نیست و نباید گمان کرد که این روایات شامل انفاق کنند گان فرهنگی نمی شود.

***************************

فواید و مزیت های نذر فرهنگی و انفاقات معنوی نسبت به نذرهای مادی:

۱ باقیات الصالحات و ماندگارتر بودن/ آثار هدایت یک انسان گاه هزاران سال! باقی می ماند ولی خوردن غذای نذری تنها ایامی محدود به انسانها سود می رساند. / گاه تربیت یک انسان [برای مثال حضرت امام خمینی] می تواند عالَمی را تحت تاثیر و هدایت خود قرار دهد./ ثمره خرجهایی که حضرت خدیجه سلام الله علیها برای پیشبرد اهداف پیامبر کرد چقدر عظیم و گسترده و ماندگار است!؟/

۲ اجر و پاداش بسیار فراوان تر و غیر قابل مقایسه [توجه به روایات فوق شود]

۳ دور بودن بیشتر از ریا و خودنمایی [به دلیل پنهانی تر بودن کمکهای مادی در نذرهای معنوی صاحب نذر بیشتر از این رذیله که از بین برنده ثوابهاست در امان است]

۴ مصرف اموال در جای اصلی خود [نه مانند بسیاری از نذر ها که به جای اطعام مستمندان صرف اغنیاء می شود]

۵ ریشه ای بودن  [کلان نگری و ژرف نگری بیشتر] چون که صد آید نود هم پیش ماست / اگر همه آموزه های دین در زندگی مردم جاری باشد حتی مشکلات اقتصادی  مردم نیز مرتفع می گردد.

 ۶ تاثیرگذار تر بودن/ ساختن روح انسان به جای پروار ساختن جسم او!

۷ کدامیک برتر و مهم تر است؟ دنیای مردم را ساختن یا آخرت مردم را آباد کردن؟

۸ در بسیاری  از موارد نذرهای معنوی و فرهنگی بسیار کم هزینه تر از نذرهای مادی است./ هزینه انتشار و توزیع یک روایت از معصوم علیه السلام کجا و هزینه اطعام میلیونی عده ای!؟

۹ در راستای اهداف انبیاء و معصومین علیهم السلام است [هدایت گری و آبادانی آخرت انسانها نه سازندگی دنیا و رفاه زدگی در آن]

در آخر یاد آور می شود:

الف) این مقاله به هیچ عنوان در پی بی ارزش جلوه دادن انفاقات، نذرها و صدقات غیر فرهنگی نبوده و تنها در صدد بیان اهمیت فریضه هدایتگری و نیز توجه دادن مومنین به عرصه مهم «انفاقهای معنوی» بوده و جهت «سوق دادن این نذرها به سوی فعالیتهای فرهنگی و انسان ساز» به نگارش در آمده است.

ب)  منظور صریح نگارنده از نذر فرهنگی مشخصا تنها امور دینی بوده و هرگز فعالیتهایی نظیر ترویج موسیقی، ساخت سینما و … امثال این امور را منظور نظر نداشته و هزینه کردن در این عرصه ها  را تنها پس از آنکه دست اندرکاران این عرصه ها خود، افرادی تربیت یافته دین و متدین  به معنای واقعی آن بوده باشند  مجاز می داند و لا غیر!

این موسسه با هدف تبلیغ و ترویج آموزه های اسلام ناب محمدی و توسط تعدادی از روحانیون حوزه علمیه قم شکل گرفته و در این راستا نیازمند به مساعدت همه خیرین و دلسوزان امت می باشد.

 با مساعدتهای خود «دین» را یاری فرمایید.

www.aramesh-javidan.ir

با تشکر فراوان

مدیر مسؤول مؤسسه

 اکبر فرحزادی

شماره حساب موسسه:

۰۱۰۶۶۶۲۲۳۴۰۰۲           (سیبای بانک ملی/ به نام موسسه آرامش جاویدان)

والسلام علی من اتبع الهدی